Opozycjonistę z czasów PRL Piotra Niemczyka skazano za udział w proteście Ostatniego Pokolenia.

Odmówił wykonania prac społecznych, więc sąd ukarał go dwoma tygodniami pozbawienia wolności.

W piątek – po interwencji RPO – sąd zdecydował o wstrzymaniu wykonywania kary.

Piotr Niemczyk to działacz opozycji demokratycznej w czasach PRL, były oficer służb specjalnych i były wiceminister gospodarki. 

5 maja wziął udział w proteście Ostatniego Pokolenia, ruchu działającego na rzecz obrony klimatu.  – To wtedy rozpoczynaliśmy naszą kampanię blokowania mostów. Zgłosiliśmy marsze przez trzy warszawskie mosty – opowiada “Wyborczej” Tytus Kiszka z Ostatniego Pokolenia.

Relacjonuje: – Do ok. godz. 15 wszyscy staliśmy na jezdni Mostu Poniatowskiego, czyli do momentu, kiedy władze miasta zdecydowały się rozwiązać nasz protest. Policja zaczęła rozganiać ludzi.

Aktywiści Ostatniego Pokolenia blokują stołeczne mosty, żądając od prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego spełnienia ich postulatów, 5 maja 2025 r.Fot. Robert Kowalewski / Agencja Wyborcza.pl

Aktywiści chcieli zwrócić uwagę na “skutki zapaści klimatycznej”. Jak dodaje Kiszka, absurd całej sytuacji pogłębia jeszcze fakt, że rząd ujął część wygłaszanych wówczas postulatów w swoim projekcie o reformie Funduszu Kolei. Propozycja Ministerstwa Infrastruktury zakłada pokrycie inwestycji kolejowych m.in. z akcyzy i opłaty paliwowej. 

W związku z zatrzymaniem aktywisty Obywatele RP we wtorek 8 września zorganizowali protest przed Ministerstwem Sprawiedliwości. Zapowiadają, że na tym jednym nie poprzestaną. 

“Pracą społeczną był udział w proteście”

W proteście brało udział kilkadziesiąt osób, a ponad 20 zostało skazanych na prace społeczne. Część z nich już je wykonała, inni odwołali się od wyroku. Tylko Paweł Kasprzak z Obywateli RP i Piotr Niemczyk odmówili wykonania prac społecznych, zostali więc skazani na 15 dni pozbawienia wolności. 

Ten pierwszy karę już odbył. Na łamach “Wyborczej” tłumaczył, że celowo odstąpił od prac społecznych (jego zdaniem, był nią już sam udział w proteście) i postanowił przyjąć ostrzejszą karę. – Moja decyzja jest wyrazem protestu przeciw instytucji wyroków wydawanych wyłącznie na podstawie policyjnych zawiadomień i bez uwzględnienia oczywistego faktu, że skoro obwiniony nie przyjął mandatu karnego, to najpewniej sytuację widzi i ocenia inaczej niż policja.

Piotra Niemczyka policja zatrzymała – jak ustalił Onet – we wtorek 8 września około godz. 9. Portal powołał się na informacje od Komendy Stołecznej Policji. Z jego doniesień wynikało, że Niemczyk trafił do Aresztu Śledczego w Warszawie-Białołęce, a także, że rozpoczął tam głodówkę. 

– Piotr Niemczyk przebywa w jednej z jednostek penitencjarnych – powiedziała w rozmowie z polsatnews.pl ppłk Arleta Pęconek, rzeczniczka prasowa dyrektora generalnego Służby Więziennej. Dodała, że SW nie udziela obecnie innych informacji w tej sprawie.

40 osób opozycjonistów w obronie Niemczyka

Za Niemczykiem wstawiło się ponad 40 osób, działaczy opozycji w czasach PRL. Wśród nich m.in.: Teresa Bogucka, Marek Borowik, Adam Borowski, Zbigniew Bujak, Jacek Czaputowicz, Władysław Frasyniuk, Jarosław Kurski, Bogdan Lis, Jacek Merkel, Andrzej Seweryn, Jerzy Stępień i Joanna Szczęsna.

W swoim apelu do Ministerstwa Sprawiedliwości zwracają uwagę, że “obwinieni nie są i nie byli (w każdym razie nie wszyscy) członkami organizacji społecznej”. Podkreślają, że “na przykład Piotr Niemczyk stał z transparentem na chodniku, a nie siedział na jezdni, jak utrzymuje policja”. – W tej sprawie jest bardzo wiele wątpliwości, w szczególności fakt, że obwinieni nie przyznawali się do winy i utrzymują, że przebieg zdarzeń był inny niż przedstawiony w notatkach policyjnych – zaznaczają. 

I oceniają: – Zarówno sam wyrok jak i późniejsze działania wymiaru sprawiedliwości w tej sprawie za niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa.

Frasyniuk: To absolutny paraliż państwa

W obronie Niemczyka stanął opozycjonista w czasach PRL Władysław Frasyniuk. W piątkowym Poranku TOK FM mówił: – To kolejna osoba, która poszła do więzienia za pokojowy protest i nie wzbudziło to żadnej reakcji polskich polityków czy polskiego rządu. I to jest najbardziej przykre. To przypomina stan wojenny i praktykę PRL-owską. 

Podkreślał, że “Niemczyk nie siedzi dlatego, że jest umoczony w aferę Zondacrypto ani także dlatego, że wyciągnął pieniądze z budżetu państwa lub obraził Ukrainkę czy Ukraińca”.

Zwrócił uwagę, że policja do tej pory nie aresztowała Grzegorza Brauna za liczne incydenty z jego udziałem, czy też byłego szefa MON Antoniego Macierewicza, który podczas ostatniej miesięcznicy smoleńskiej strzelał z pistoletu na farbę.

Frasyniuk dziwił się, że wszystko to dzieje się “za rządów podobno demokratycznej koalicji”. – Piotr Niemczyk został potraktowany brutalnie z pełną siłą i arogancją państwa dlatego, że jest obywatelem Piotrem Niemczykiem.

RPO składa kasację

Jak czytamy w komunikacie Rzeczniczki Praw Obywatelskiej Sylwii Gregorczyk-Abram, “RPO złożyła kasację do Sądu Najwyższego w sprawie byłego działacza opozycji w PRL Piotra Niemczyka, ukaranego wyrokiem nakazowym za udział w proteście w maju 2025 r.”.

Gregorczyk-Abram uzasadnia swoją interwencję tym, iż w jej ocenie “sąd nie miał podstaw do rozpoznania sprawy w tym trybie, ponieważ zgromadzone dowody, w tym nagrania policyjne, nie potwierdzały zarzutów i wskazywały na istotne wątpliwości co do przebiegu zdarzenia oraz odpowiedzialności obwinionego”.

Dlatego:

RPO wnosi o uchylenie wyroku, uniewinnienie mężczyzny oraz wstrzymanie wykonywania zastępczej kary aresztu.

Jednocześnie RPO zwróciła uwagę na szerszy problem związany ze stosowaniem wyroków nakazowych. “Ten szczególny tryb pozwala na wydanie wyroku bez rozprawy i bez wysłuchania stron, dlatego może być stosowany wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy nie budzą żadnych wątpliwości”. 

Zobacz wideoWielka sejmowa debata o klimacie. “Nie widzę polityków z PSL”

Dalej czytamy: – Zdaniem RPO sądy powinny ze szczególną ostrożnością sięgać po ten instrument, zwłaszcza w sprawach dotyczących korzystania przez obywateli z praw i wolności oraz opartych głównie na materiale zgromadzonym przez organy ścigania.

Jacek Dubois: Sąd wstrzymał wykonywanie kary nałożonej na Niemczyka

Po godzinie 14:00 w piątek adwokat Jacek Dubois poinformował na portalu X o tym, że sąd wstrzymał wykonywanie kary zarządzone dla byłego opozycjonisty.