W przypadku ukąszenia węża, szybka i właściwa reakcja może uratować życie.

W rolnictwie i innych miejscach na świeżym powietrzu, prawidłowa znajomość zasad pierwszej pomocy jest niezbędna – szczególnie w cieplejszych miesiącach, kiedy aktywność węży wzrasta.

W Australii , Royal Flying Doctor Service (RFDS) szacuje, że każdego roku dochodzi do około 3000 ukąszeń węży.

Najnowsze dane wskazują na około 550 hospitalizacji i dwa zgony rocznie. Dane RFDS i Australian Snakebite Project wskazują, że wśród zidentyfikowanych przypadków, węże brunatne stanowią 41% ukąszeń, węże tygrysie 17%, a węże czarne czerwonobrzuche 16%. Większość ofiar to mężczyźni po trzydziestce – grupa demograficzna powszechna w społecznościach rolniczych.

Wbrew powszechnemu przekonaniu, ponad połowa ukąszeń węży (57%) ma miejsce w pobliżu domów, a nie na odległych terenach buszu. Do wielu z nich dochodzi podczas spacerów, prac ogrodniczych lub prób kontaktu z wężem. Węże często zwabiane są do domów w poszukiwaniu wody lub gryzoni. Utrzymywanie porządku na podwórkach, dbanie o roślinność i ograniczanie aktywności gryzoni może pomóc zmniejszyć ryzyko. Noszenie odpowiedniego sprzętu ochrony osobistej (PPE) – w tym butów, długich spodni, rękawów i rękawic – również zmniejsza narażenie, ponieważ ponad 90% ukąszeń dotyczy rąk lub nóg.

Rozpoznawanie rodzajów ukąszeń węży

Suche ukąszenie.
Suche ukąszenie występuje, gdy wąż atakuje, ale nie wstrzykuje jadu. Może powodować ból, zaczerwienienie lub obrzęk. Ponieważ jednak nie można od razu stwierdzić, czy jad został wstrzyknięty, każde ukąszenie należy traktować jako potencjalnie niebezpieczne.

Ukąszenie jadowite.
W przypadku ukąszenia jadowitego, jad jest wstrzykiwany do rany. Objawy mogą obejmować obrzęk, nudności, niewyraźne widzenie, trudności w oddychaniu, nieregularne bicie serca, omdlenie, ból brzucha, krwawienie lub paraliż. Niektóre ukąszenia są zaskakująco bezbolesne i mogą pozostawiać jedynie drobne ślady.

Co robić (a czego nie robić) po ukąszeniu węża

1. Natychmiast zasięgnij pomocy medycznej.
Jad może spowodować poważne obrażenia w ciągu kilku godzin. Natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe.

2. Unieruchomić osobę.
NIE pozwalać na chodzenie ani poruszanie kończynami. Założyć ortezę i unieruchomić kończynę. Jeśli to możliwe, zapewnić transport osobie.

3. NIE przecinaj rany ani nie zakładaj ciasnej opaski uciskowej.
Przecięcie ukąszenia jest nieskuteczne i niebezpieczne. Wysokie opaski uciskowe mogą powodować poważne powikłania.

4. Załóż mocny opatrunek uciskowy.
Umieść złożony opatrunek na miejscu ukąszenia, a następnie owiń całą kończynę mocnym bandażem od dołu do góry. Bandaż powinien być ciasny, ale nie tamować przepływu krwi. Zdejmij go tylko w placówce medycznej.

5. NIE myj miejsca ukąszenia ani nie próbuj wysysać jadu.
Ślady jadu na skórze mogą pomóc w identyfikacji i leczeniu.

6. NIE próbuj złapać ani zabić węża.
Współczesne metody leczenia wykorzystują surowicę o szerokim spektrum działania, więc identyfikacja węża na miejscu nie jest konieczna.

Po udzieleniu pierwszej pomocy, niezbędna jest natychmiastowa konsultacja lekarska. Odpowiednie przeszkolenie, łatwo dostępne apteczki pierwszej pomocy i jasne procedury awaryjne powinny być częścią planu bezpieczeństwa każdego gospodarstwa rolnego.

W każdej sytuacji kryzysowej świadomi i przygotowani pracownicy to bezpieczniejsi pracownicy.