Koniec życia czasami wiąże się z zachowaniami, które zaskakują rodziny.
Przy łóżku bliskiej osoby pewne gesty mogą wydawać się nietypowe.
Jednakże pracownicy służby opieki paliatywnej regularnie obserwują zmiany fizyczne i behawioralne w ostatnich dniach życia pacjenta.
Katie Duncan, amerykańska pielęgniarka specjalizująca się w opiece paliatywnej, dzieli się swoimi doświadczeniami z opinią publiczną.
Jej koleżanka Julie McFadden również zabiera głos.
Zjawiska, z którymi spotyka się w trakcie swojej kariery. Oba wyjaśniają możliwe reakcje ciała, gdy życie zbliża się ku końcowi.
Ich praca nie polega tylko na łagodzeniu objawów. Wspierają również rodziny i odpowiadają na ich pytania. Rzeczywiście, niektóre zachowania mogą niepokoić bliskich, gdy nie są oni świadomi zmian związanych z tym okresem.
Koniec życia nie przebiega u wszystkich w ten sam sposób. Niektórzy pacjenci śpią dłużej. Inni mniej mówią lub stopniowo tracą apetyt.
Mogą również wystąpić doznania wzrokowe i słuchowe. Wśród zachowań opisywanych przez opiekunów, jeden gest szczególnie się wyróżnia: niektórzy pacjenci zdają się wyciągać ręce w kierunku czegoś, co tylko oni postrzegają.
Zmiany fizyczne i behawioralne przed śmiercią
W miarę jak organizm zbliża się do kresu wytrzymałości, wiele funkcji organizmu zwalnia. Zmęczenie często staje się bardziej wyraźne. Pacjent spędza więcej czasu na spaniu, a okresy czuwania stopniowo się skracają.
Zmieniają się również wzorce żywieniowe. Niektórzy jedzą tylko kilka kęsów podczas posiłków. Inni odczuwają mniejsze pragnienie i piją niewielkie ilości. Te zmiany mogą być niepokojące dla rodzin, zwłaszcza gdy chcą nadal karmić bliską osobę tak jak dotychczas.
Zespoły opieki paliatywnej wyjaśniają następnie, jak dostosować udzielane wsparcie. Mogą na przykład zaoferować opiekę stomatologiczną, aby poprawić komfort pacjenta. Radzą również bliskim, aby szanowali reakcje pacjenta, nie zmuszając go do jedzenia ani picia.
Wycofanie się z życia towarzyskiego to kolejne powszechne zjawisko. Osoba, która wcześniej regularnie komunikowała się z rodziną, może zacząć mówić mniej. Może również preferować ciszę i ograniczać wizyty. Takie zachowanie niekoniecznie oznacza odrzucenie bliskich.
Wzorce oddechowe mogą również ulec zmianie w ostatnich dniach lub godzinach. Rytm może stać się nieregularny, a między oddechami mogą występować przerwy. Pacjent może również odczuwać trudności w komunikacji.
Wreszcie, pewne zmiany dotyczą percepcji. Pacjenci zgłaszają widzenie zmarłej osoby, światła lub obecności w swoim pokoju. Takie doświadczenia mogą być zaskakujące dla rodzin. Specjaliści zalecają jednak spokojne powitanie, bez wyciągania pochopnych wniosków.
Zaskakujący gest zaobserwowany przez niektórych opiekunów pod koniec życia
Wśród zachowań wymienionych przez Katie Duncan i innych specjalistów, jeden ruch szczególnie się wyróżnia: niektórzy pacjenci wpatrują się w siebie.
Punkt położony nad nimi lub w jakiejś części pomieszczenia. Następnie powoli unoszą ramiona lub wyciągają ręce, jakby próbowali czegoś dotknąć.
W niektórych relacjach pacjenci wymieniają również imię. Inni uśmiechają się lub mają spokojny wyraz twarzy. Te gesty mogą wprawiać rodziny w zakłopotanie, zwłaszcza gdy występują, gdy bliska osoba niewiele się komunikuje.
Pracownicy służby zdrowia zachęcają bliskich do obserwowania całej sytuacji. Sam ruch ręki nie wystarczy, aby określić, co czuje dana osoba. Mimika twarzy, oddech i wszelkie oznaki dyskomfortu pomagają zespołom ocenić jej stan.
Nauka nie oferuje ostatecznego wyjaśnienia wszystkich doświadczeń wzrokowych zgłaszanych pod koniec życia. Niektóre hipotezy sugerują rolę wspomnień.
Sen lub zmiany w funkcjonowaniu mózgu. Inni interpretują te momenty przez pryzmat swoich przekonań duchowych. Dlatego ważne jest rozróżnienie między relacjami osobistymi a ustalonymi wyjaśnieniami medycznymi.
W takich sytuacjach specjaliści zalecają przede wszystkim, aby nie poganiać pacjenta. Najlepiej unikać kwestionowania jego słów i narzucania interpretacji. Spokojny głos, delikatna dłoń i uspokajająca obecność mogą pomóc pacjentowi poczuć się wspieranym.
Gest, który intryguje rodziny, to wzrok pacjentów wpatrujących się w jeden punkt w pokoju, zanim wyciągną ręce lub dłonie w kierunku czegoś, co zdają się dostrzegać.
Niektórzy w tym momencie wypowiadają imię lub się uśmiechają. Pielęgniarki przypominają wszystkim, że każdy koniec życia jest inny i że nie ma naukowego wyjaśnienia.
Nie sposób jednoznacznie stwierdzić, co tak naprawdę widzą ci pacjenci. Dla bliskich najcenniejsze jest zachowanie spokoju, komfortu i ludzkiej obecności do samego końca.